'Ìbànújẹ́ jẹ́ àṣà TikTok'
Àwọn ìwé ìròyìn ẹwà ti kọ́ àwọn òǹkàwé tẹ́lẹ̀ bí wọ́n ṣe lè lo ojú ìpara láti fi bo ẹkún tuntun kan. Ṣùgbọ́n nísinsìnyí, ọ̀kanTikTokÀṣà ìbílẹ̀ ń fún wa níṣìírí láti gba àwọn ojú ìkùukùu àti imú pupa wọ̀nyẹn. Ó dàbí pé “ìpara ojú tí ń sunkún” ti wà níbẹ̀.
Nínú fídíò kan tí ó ti ní àwọn olùfẹ́ tó lé ní 507,000, olùdá àkóónú tó wà ní Boston, Zoe Kim Kenealy, fúnni ní ẹ̀kọ́ kan “fún àwọn ọmọbìnrin tí kò dúró ṣinṣin” láti rí bí ẹni tó ń sunkún, kódà “tí o kò bá fẹ́ sunkún”.
Ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìró ìdọ̀tí fún “ètè tó ń wú, tó sì rọ̀”, lẹ́yìn náà ó fi òjìji pupa yí ojú ká, ó sì fi sí ojú níkẹyìn.eyeliner didangbogbo ojú rẹ̀ fún “ìmọ́lẹ̀ díẹ̀”. “Mo fẹ́ kí ó dà bí ẹni pé mo ń sunkún ní gbogbo ìgbà,” ni ọ̀kan lára àwọn olùwòran náà sọ. “Mo nímọ̀lára pé mo lẹ́wà lẹ́yìn tí mo bá sunkún,” ni òmíràn kọ̀wé. “Mi ò lè mọ̀ bóyá ìfọ́ ojú ni tàbí imú pupa.”
Kenealy, ẹni tí ó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún tí ó sì ní àwọn ọmọlẹ́yìn TikTok 119,000, sọ fún Guardian pé òun ní ìmísí láti ọ̀dọ̀ àwọn àṣà ìpara ojú méjì ní ìlà-oòrùn Asia: Douyin àti Ulzzang. Àwọn oríṣi méjèèjì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìpara ojú, dídán àti fífí àwọ̀ ojú hàn fún ìrísí kerubiki.
“Ó jẹ́ ìmísí láti inú ìmọ́lẹ̀ ojú rẹ tí o máa ń rí lẹ́yìn tí o bá sunkún,” Kenealy sọ. Ó tẹnu mọ́ ìrísí náà jẹ́ ẹwà lásán, kì í ṣe àìṣòótọ́. “Àwọn ènìyàn – pàápàá jùlọ àwọn ọkùnrin – ti ń sọ̀rọ̀ nípa ‘Amber Heard’ lórí fídíò mi,” ó sọ, ó ń tọ́ka sí àwọn olùfẹ́ Johnny Depp TikTok tí wọ́n gbàgbọ́ pé ìyàwó rẹ̀ àtijọ́ sọkún lórí àpótí ìdúró nítorí ìfipábánilòpọ̀ tí wọ́n sọ pé ó ṣe. “Ó jẹ́ ìrísí ìṣaralóge tí èmi kò ní wọ̀ níta. Kì í ṣe láti tan ẹnikẹ́ni jẹ.”
Ìbànújẹ́, tàbí ó kéré tán ìṣe rẹ̀, ti dé gbogbo TikTok – bóyá nítorí pé ó wà káàkiri ayé gidi pẹ̀lú. Nínú ìwádìí ọdọ Harvard ti ọdún 2021, ó ju ìdajì àwọn ọ̀dọ́ ará Amẹ́ríkà lọ sọ pé wọ́n ti nímọ̀lára “ìbànújẹ́, ìbànújẹ́, tàbí àìnírètí” ní ọjọ́ méje sẹ́yìn.
Àti ní àkókò ogun àgbáyé, ìwà ẹlẹ́yàmẹ̀yà tó gbòde kan, ìṣòro ojú ọjọ́ tí a kò ṣàkóso àti ìdánìkanwà, ètè pupa lásán kò tó mọ́. Dípò bẹ́ẹ̀, àwọn àṣà ẹwà ti farahàn láti bá àìlera òde òní mu. “Ìwà àìbáradé” wà, èyí tí iD pè ní “ẹlẹ́yàmẹ̀yà tí ó ní ojú tí ó kú” sí ètè pepeye tí ó ti kọjá báyìí tí ó ní àwọn olùdarí ní ọdún 2010 nínú ìdènà. O lè rí i nínú àwòrán bí ọmọlangidi lórí ayélujára ti Chloe Cherry, tàbí ìwòran tí ó wà lórí ojú ìwé Instagram ti Olivia Rodrigo.
Ìrìn èyíkéyìí lè jẹ́ #SadGirlWalk tí o bá fetí sí Lana Del Rey tí o sì ń wo nǹkan ní ọ̀nà jíjìn pẹ̀lú ìfẹ́ ọkàn. Hashtag náà, pẹ̀lú àwọn ìwòran tó lé ní 504,000, ní àwọn fídíò àwọn ọ̀dọ́mọbìnrin tí wọ́n ń ṣọ̀fọ̀ bí wọ́n ti ń lu latte tí wọ́n ti yìnyín tí wọ́n sì ń fi aṣọ wọn hàn. “Jẹ́ kí n sunkún sí Taylor Swift nígbà tí mo ń rìn títí tí mi ò fi lè ṣe mọ́,” ọ̀kan lára àwọn olùlò sọ lórí fídíò wọn.
Fredrika Thelandersson, olùwádìí postdoctoral nínú ìmọ̀ ìròyìn àti ìbánisọ̀rọ̀ ní Yunifásítì Lund ní Sweden àti òǹkọ̀wé ìwé tuntun 21st Century Media àti Female Mental Health, ń kẹ́kọ̀ọ́ nípa àṣà àti àwùjọ àwọn ọmọbìnrin lórí ayélujára.
Ó ní, “Nínú àgbáyé tó wà báyìí, àwọn gbajúmọ̀ àti àwọn ilé iṣẹ́ ọjà fẹ́ kí wọ́n jẹ́ olóòótọ́, kí wọ́n sì fara hàn gẹ́gẹ́ bí ẹni gidi.” “Ọ̀nà kan láti ṣe èyí ni láti tú àyẹ̀wò tàbí láti fi ìbànújẹ́ hàn. Ó jẹ́ èrè gidi láti fi irú àìlera kan hàn.”
Èyí ń tàn káàkiri TikTok, Thelandersson ṣàlàyé, ó sì ń sọ ìtumọ̀ èdè ìṣègùn àti ti ọpọlọ di aláìlágbára. Ó ní, “Ìyàsọ́tọ̀ jẹ́ àmì àrùn PTSD, a sì ń pè é ní ẹwà báyìí.” “Èyí sọ púpọ̀ nípa bí àwọn ènìyàn kò ṣe ń ṣe dáadáa ní báyìí tí wọ́n sì nílò ìrànlọ́wọ́, àti pé àwọn ìkànnì àwùjọ di ibi tí wọ́n ti lè rí ohun tí wọn kò ní rí gbà láti inú ètò ìtọ́jú ìlera ìbílẹ̀.”
Kí ló máa ṣẹlẹ̀ tí ẹnìkan bá ń fi omijé èké tàbí ojú lásán sọ ìbànújẹ́ rẹ̀ di àṣírí?
“Bóyá ó jẹ́ ṣíṣe àwọn ìmọ̀lára ìbànújẹ́, ṣùgbọ́n apá kan wà tí àwùjọ kan wà nígbà tí o bá mọ̀ pé àwọn ènìyàn mìíràn nímọ̀lára kan náà, àti pé ìyẹn jẹ́ irú ohun ìní kan,” Thelandersson sọ. “O lè fi èyí ṣe yẹ̀yẹ́ bí o ṣe fẹ́, ṣùgbọ́n ó ṣì jẹ́ ìrètí díẹ̀ ní ọ̀nà kan.”
Kì í ṣe ìran àkọ́kọ́ tí ó ṣàwárí ìfẹ́ ọkàn àwọn ènìyàn láti pínyà ju bó ṣe yẹ lọ - àwọn àmì Gen X bíi Fiona Apple, Courtney Love àti Elizabeth Wurtzel tí ó ti kú ti kópa nínú iṣẹ́ wọn ní àwọn ọdún 1990. Òǹkọ̀wé náà Emily Gould bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ ìdàgbàsókè ìkọ̀wé àwọn ènìyàn, pẹ̀lú àwọn àkọsílẹ̀ tí ó ṣe kedere tí ó sábà máa ń wà nínú ẹ̀ka ìfẹ́-sí-ìkórìíra. Àwọn ìṣe bíi Paramore àti My Chemical Romance ló gbajúmọ̀ nínú àtẹ orin ọdún 2010, pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ ìjẹ́wọ́ àti ìrísí ìrísí goth tí ó wà ní ẹ̀gbẹ́ àwọn bọ́ọ̀lù àti ìpara ojú dúdú tí ó hàn gbangba.
Audrey Wollen, òǹkọ̀wé tó dá ọ̀rọ̀ náà “Ìmọ̀ràn Ọmọbìnrin Ìbànújẹ́” sílẹ̀ ní ọdún 2014, gbajúmọ̀ lórí ìkànnì ayélujára nípasẹ̀ ìdámọ̀ràn rẹ̀ pé ìbànújẹ́ ní gbangba jẹ́ ọ̀nà tó tọ́ láti fi tako ipò baba ńlá (bó tilẹ̀ jẹ́ pé a sábà máa ń sọ pé àṣà Wollen ti ọmọbìnrin Tumblr tó wà lórí ìkànnì ayélujára jẹ́ funfun, ẹni tó tinrin, ẹni tó fani mọ́ra àti ọlọ́rọ̀ láìdáwọ́dúró).
Ṣùgbọ́n ní àkókò yìí, ìtẹ̀síwájú TikTok (tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó bílíọ̀nù kan àwọn olùlò ní orílẹ̀-èdè 150) ń ran àṣà náà lọ́wọ́ láti tàn kálẹ̀ ní ìwọ̀n tí kò tíì ṣẹlẹ̀ rí. “Mo rò pé díẹ̀ lára èyí jẹ́ àwọn ọ̀dọ́langba tí wọ́n ní àǹfààní láti lo ìkànnì ayélujára jù,” Tamim Alnuweiri, òǹkọ̀wé ẹwà InStyle sọ. “Nígbà tí mo wà ní ọ̀dọ́langba, mo tún fi orí mi sí fèrèsé mo sì ṣe bíi pé mo wà nínú fídíò orin nígbà tí òjò ń rọ̀, ṣùgbọ́n ìtàn wọn nípa èyí jẹ́ ti gbogbo ènìyàn.”
Kelly Cutrone, olókìkí PR tó dá ilé-iṣẹ́ People's Revolution sílẹ̀, tó sì fara hàn lórí The Hills, The City àti America's Next Top Model, ti kọ ìwé kan tó dá lórí iṣẹ́ tó pè ní If You Have to Cry, Go Outside. Ó ní, “Ó kọ́ àwọn ènìyàn bí wọ́n ṣe lè kojú ìmọ̀lára wọn níbi iṣẹ́.” Ó ní, “Ó bani nínú jẹ́ pé ìbànújẹ́ yóò di àṣà. Ṣùgbọ́n mo ní ọmọ ogún ọdún, gbogbo àwọn ọmọ náà sì la ìparun já [nígbà àjàkálẹ̀ àrùn náà].”
Cutrone ṣe àgbékalẹ̀ orúkọ tirẹ̀ láti ṣàpèjúwe àwọn ọmọ tí ó rí ní àwọn ilé ìtura láìpẹ́ yìí: “ìfẹ́ òru”. Ronú nípa “àwọn ìrísí áńgẹ́lì òkùnkùn zombie: àwọn ọmọ tí wọ́n wà ní ìhòhò tí wọ́n sì ń wòran bí ẹni pé wọ́n ti gbọ̀n ...
“Àwọn ẹ̀dá alẹ́” ni wọ́n, Cutrone fi kún un, ó ń fìyà jẹ Julia Fox, olólùfẹ́ aṣọ onírun tí wọ́n sábà máa ń rí nígbà tí ó ń rìn kiri ní òpópónà New York nínú sokoto jínsì onígun kékeré, aṣọ Balenciaga, àti aṣọ ìbora dúdú tí ó nípọn. “Ó ní àwọn ọmọbìnrin tí wọ́n máa ń wá síbi ayẹyẹ mi nígbà míì, wọ́n sì jẹ́ ọmọbìnrin gidi,” Cutrone sọ. “Àwọn ọmọbìnrin kì í ṣe Twiggy mọ́: Elvira ni wọ́n.”
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù kọkànlá-01-2022


